Μέσα από τη startup Multiwave Technologies, την οποία ίδρυσαν το 2015, αναπτύσσουν έναν φορητό μαγνητικό τομογράφο χαμηλού κόστους, βάρους μόλις 240 κιλών, που μπορεί να μεταφερθεί εύκολα ακόμη και σε απομακρυσμένες περιοχές, νησιά ή μικρές κοινότητες χωρίς μεγάλες ιατρικές υποδομές.
Η ιδέα γεννήθηκε από μια προσωπική εμπειρία, όταν ο Τρύφωνας, ως αθλητής της Εθνικής Ομάδας Freestyle Σκι, τραυματίστηκε σε απομακρυσμένη περιοχή και διαπίστωσε στην πράξη πόσο δύσκολη μπορεί να είναι η άμεση πρόσβαση σε διαγνωστική απεικόνιση. Σήμερα, με χρηματοδότηση 28 εκατ. δολαρίων και στόχο αρχικά την αγορά των ΗΠΑ, οι δύο αδελφοί φιλοδοξούν να φέρουν την ιατρική απεικόνιση πιο κοντά στον άνθρωπο, όπου κι αν βρίσκεται.
Μιλώντας στην “Ε” ο Πάνος Αντωνακάκης, στάθηκε μεταξύ άλλων στις ρίζες τους και στα πρώτα επιχειρηματικά πρότυπα που διαμόρφωσαν τη φιλοσοφία τους, μέσα από τη δραστηριότητα του παππού τους στην Καλαμάτα, στις προκλήσεις της διεθνούς χρηματοδότησης, αλλά και στο όραμά τους για μια πιο προσβάσιμη μαγνητική τομογραφία παγκοσμίως.
-Πώς επηρέασε η καταγωγή σας από την Καλαμάτα τη διαδρομή και τη φιλοσοφία σας ως επιχειρηματίες και επιστήμονες;
Ο παππούς μας, Παναγιώτης Αντωνακάκης, ήταν ο μόνος στην οικογένειά μας που υπήρξε επιχειρηματίας από το Α έως το Ω. Αφιέρωσε τη ζωή του στην παραγωγή ούζου. Μέσα από αυτή τη διαδρομή, δημιούργησε το Ούζο Αντωνακάκη, το οποίο κατάφερε να διανείμει σε όλη την Πελοπόννησο, χτίζοντας σταδιακά ένα δίκτυο βασισμένο στην εμπιστοσύνη και τη συνέπεια.
Μεγαλώνοντας στην Αθήνα, τον επισκεπτόμασταν σχεδόν κάθε μήνα στην Καλαμάτα, και τον βλέπαμε από κοντά να δημιουργεί κάτι δικό του: να επιμένει στην ποιότητα, να προσαρμόζει συνεχώς τη συνταγή του αναζητώντας την τελειότητα, και να χτίζει μεθοδικά την παρουσία του στην αγορά. Δεν είχε σπουδάσει ούτε χημεία ούτε διοίκηση επιχειρήσεων. Κι όμως, διέθετε κάτι εξίσου πολύτιμο: ένα ένστικτο επιβίωσης και μια ακούραστη αφοσίωση σε αυτό που έκανε.
Στη δική μας διαδρομή, αναπτύσσουμε τεχνολογίες στο σταυροδρόμι επιστήμης και ιατρικής, συνδυάζοντας ακρίβεια, καινοτομία και συστηματική προσέγγιση με το ένστικτο της επιχειρηματικότητας, ακολουθώντας την αυθεντική πορεία που μας δίδαξε ο παππούς μας.
-Η ιδέα για τη Multiwave γεννήθηκε από μια προσωπική εμπειρία σε απομακρυσμένη περιοχή. Πότε καταλάβατε ότι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια παγκόσμια καινοτομία;
Η ιδέα για τη Multiwave γεννήθηκε μέσα από μια προσωπική εμπειρία, αλλά η συνειδητοποίηση ότι μπορεί να εξελιχθεί σε παγκόσμια καινοτομία ήρθε εκείνο το καθοριστικό βράδυ στο νοσοκομείο. Ο Τρύφων, μέλος της Εθνικής Ομάδας Freestyle σκι της Ελλάδας, προπονούνταν σε απομακρυσμένες περιοχές όπως το Ζερμάτ, η Παταγονία και το Τζινταμπάιν, όταν ένα ατύχημα του προκάλεσε σοβαρή διάσειση. Στο νοσοκομείο, το πρωτόκολλο ήταν εξαιρετικά περιορισμένο, ενώ η μαγνητική τομογραφία δεν υπήρχε διαθέσιμη. Εκείνη τη στιγμή έγινε ξεκάθαρο ότι η μαγνητική τομογραφία είναι ακριβή, υπερφορτωμένη και συχνά απουσιάζει ακριβώς όταν είναι πιο απαραίτητη. Αυτό που ξεκίνησε ως μια προσωπική κρίση μετατράπηκε σταδιακά σε αποστολή: να καταστεί η μαγνητική τομογραφία προσβάσιμη σε όλους, παντού.
-Από τον χώρο των οικονομικών και των εφαρμοσμένων μαθηματικών, πώς καταλήξατε να ασχοληθείτε με την ιατρική τεχνολογία;
Ξεκινήσαμε από διαφορετικά αλλά συμπληρωματικά πεδία. Εγώ σπούδασα Οικονομικά (BA στο McGill, MA στο Concordia), ενώ ο Τρύφων σπούδασε Μηχανική (BEng στο McGill, MEng στο EPFL) και εφαρμοσμένα μαθηματικά (PhD στο Imperial College London), πραγματοποιώντας παράλληλα έρευνα στο CERN. Ο Τρύφων ανέπτυξε βαθιά ερευνητική εξειδίκευση στη μηχανική κυμάτων, και η προσωπική του εμπειρία μάς οδήγησε να τολμήσουμε κάτι φιλόδοξο: να επιχειρήσουμε αυτό που οι μεγάλοι κατασκευαστές MRI δεν είχαν καταφέρει εδώ και 40 χρόνια — τη σμίκρυνση της μαγνητικής τομογραφίας.
-Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία στα πρώτα βήματα της Multiwave στη Γενεύη το 2015;
Όταν ξεκινήσαμε, είχαμε πολύ περιορισμένα κεφάλαια. Χρησιμοποιήσαμε κάποιες οικονομίες από την προηγούμενη επαγγελματική μας πορεία, παραιτηθήκαμε και οι δύο από τις δουλειές μας και αφοσιωθήκαμε πλήρως σε αυτό που θέλαμε να δημιουργήσουμε.
Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να ξεκινήσουμε την προσπάθεια άντλησης κεφαλαίων για να υλοποιήσουμε κάτι που δεν είχε ξαναγίνει. Στην πρώτη μας παρουσίαση δεν είχαμε τίποτα περισσότερο από έναν αλγόριθμο. Ωστόσο, το όραμα και η επιμονή μας ήταν αυτά που έπεισαν τους πρώτους επενδυτές να πιστέψουν σε εμάς.
-Τι ακριβώς διαφοροποιεί τον φορητό μαγνητικό τομογράφο σας από τους συμβατικούς που χρησιμοποιούνται σήμερα;
Οι παραδοσιακοί μαγνητικοί τομογράφοι ζυγίζουν από 5 έως 15 τόνους. Εμείς δημιουργήσαμε ένα μηχάνημα 240 κιλών, που μπορεί να μετακινηθεί εύκολα σε ρόδες. Η τεχνολογία αυτή ανοίγει τον δρόμο για νέες εφαρμογές — από την επείγουσα ιατρική έως τη διάγνωση σε απομονωμένες περιοχές. Tο όραμά μας είναι να φέρουμε την απεικόνιση πιο κοντά στους ανθρώπους, όπου κι αν βρίσκονται.
-Πώς ανταποκρίνεται η διεθνής ιατρική κοινότητα σε αυτή τη νέα τεχνολογία;
Η πρώτη αγορά στην οποία στοχεύει η Multiwave είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, με επόμενα βήματα τη Βόρεια Ευρώπη και άλλες αγορές.
Ο πρώτος τομέας που στοχεύουμε είναι ο προληπτικός. Θέλουμε ο φορητός τομογράφος μας να χρησιμοποιείται για προληπτικούς ελέγχους, όπως γίνεται σήμερα με τις αιματολογικές ή τις γενετικές εξετάσεις. Ο δεύτερος τομέας είναι τα νοσοκομεία και τα απομονωμένα σημεία. Μια τοπική κοινότητα θα μπορούσε να νοικιάσει τη συσκευή για λίγους μήνες το καλοκαίρι ή για ειδικά events, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε διάγνωση υψηλής ακρίβειας χωρίς την ανάγκη νοσοκομειακής υποδομής.
-Η εταιρεία έχει ήδη αντλήσει 28 εκατομμύρια δολάρια χρηματοδότησης. Πόσο δύσκολο είναι για μια ελληνικής καταγωγής startup να προσελκύσει τέτοιου μεγέθους επενδύσεις;
Η συγκέντρωση κεφαλαίων είναι μια συνεχής προσπάθεια. Δεν είναι κάτι που ξεκινάς και σταματάς. Βρίσκεσαι σε διαρκή διαδικασία παρουσίασης και «pitching». Τα κεφάλαια έρχονται σε στάδια και για κάθε στάδιο υπάρχουν συγκεκριμένες «πόρτες» τις οποίες πρέπει να χτυπήσεις. Είναι σημαντικό να κατανοήσει κανείς αυτές τις «δεξαμενές» χρηματοδότησης, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ώστε να μη σπαταλάς χρόνο. Υπάρχουν δύο βασικές «τσέπες» για να χρηματοδοτηθεί μια εταιρεία έρευνας σε πολύ πρώιμο στάδιο: χρηματοδότηση μέσω επιχορηγήσεων για βασική έρευνα και χρηματοδότηση από φίλους και οικογένεια για το μετοχικό σου κεφάλαιο. Έχουμε αξιοποιήσει εκτεταμένα επιχορηγήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του γαλλικού κράτους. Eίναι αρκετά ασυνήθιστο, αλλά σχεδόν το μισό από τα κεφάλαιά μας προέρχεται από μη μειοδοτικές επιχορηγήσεις. Στο μειοδοτικό κομμάτι, οι κύριες πηγές μας ήταν family offices και εύπορα φυσικά πρόσωπα, ιδιωτικές κλινικές και ορισμένα funds. Δυστυχώς, μέχρι σήμερα δεν έχουμε καταφέρει να εξασφαλίσουμε κεφάλαια από ελληνικά funds. Eίτε θεωρούν ότι “είμαστε πολύ νωρίς”, είτε ότι “είμαστε πολύ αργά”. Κάποια στιγμή θα πετύχουμε το “Sweet spot”.
-Εχετε εξετάσει το ενδεχόμενο παραγωγής στην Ελλάδα. Τι χρειάζεται ώστε η χώρα να μπορέσει να προσελκύσει περισσότερες εταιρείες υψηλής τεχνολογίας;
Πρόσφατα, αποφασίσαμε να μεταφέρουμε τη μονάδα παραγωγής μας από τη Γαλλία, όπου μέχρι σήμερα συναρμολογούμε όλες τις συσκευές που διαθέτουμε για ερευνητικούς σκοπούς, στο Λόουελ της Μασαχουσέτης στις ΗΠΑ. Πρώτον, η αμερικανική αγορά είναι η μεγαλύτερη αγορά στον κόσμο και, δεύτερον, παρότι δεν απαιτείται πάντοτε, η ύπαρξη κατασκευαστή με έδρα στις ΗΠΑ διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τους κανονισμούς του FDA για τα Συστήματα Ποιότητας (QS) και απλοποιεί τη διαδικασία έκδοσης εξαγωγικών εγγράφων για πελάτες του εξωτερικού. Στο παρελθόν είχαμε εξετάσει το ενδεχόμενο παραγωγής στην Ελλάδα, αλλά, ελλείψει ουσιαστικών οικονομικών κινήτρων, οφείλουμε να καθοδηγούμαστε από τις εμπορικές μας προτεραιότητες.
-Υπάρχει σήμερα κάποια προοπτική συνεργασίας με ελληνικά πανεπιστήμια, νοσοκομεία ή ερευνητικά κέντρα;
Ορισμένα ελληνικά κέντρα υγείας έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για τη συσκευή μας, ωστόσο θα χρειαστεί να περιμένουμε την απόκτηση σήμανσης CE προκειμένου να δούμε την εμπορικά διαθέσιμη συσκευή μας να λειτουργεί στην Ελλάδα. Αυτή τη στιγμή, προτεραιότητά μας είναι η εξασφάλιση έγκρισης FDA 510.
-Πώς βλέπετε τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στη μελλοντική αξιοποίηση των δεδομένων που θα συλλέγετε από εγκεφαλικές απεικονίσεις;
Aναλύοντας μεγάλες σειρές μαγνητικών τομογραφιών υγιών εγκεφάλων, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εκτιμήσει την «ηλικία του εγκεφάλου» και τον ρυθμό με τον οποίο αυτός γηράνει.
Η διαφορά ανάμεσα στην ηλικία του εγκεφάλου και στη χρονολογική ηλικία λειτουργεί ως βιοδείκτης γήρανσης, που συνδέεται με μελλοντική γνωστική έκπτωση και κίνδυνο άνοιας, ακόμη και σε κατά τα άλλα υγιή άτομα. Με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις στους ίδιους υγιείς ανθρώπους, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ποσοτικοποιήσει πόσο γρήγορα αλλάζει η εγκεφαλική δομή, αναγνωρίζοντας διακριτές τροχιές φυσιολογικής και επιταχυμένης γήρανσης του εγκεφάλου.
Εφόσον οι βιοδείκτες γήρανσης από MRI σχετίζονται με μελλοντικές γνωστικές και λειτουργικές εκβάσεις, προσφέρουν έναν μη επεμβατικό τρόπο διαστρωμάτωσης του μακροπρόθεσμου κινδύνου για την υγεία του εγκεφάλου.
Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, τέτοιοι αντικειμενικοί δείκτες γήρανσης θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο οι ασφαλιστές σχεδιάζουν προγράμματα πρόληψης, συμβάσεις επιμερισμού κινδύνου και προϊόντα που σχετίζονται με την άνοια και τη μακροχρόνια φροντίδα.
-Ποιο είναι το προσωπικό σας όραμα για τη Multiwave μέσα στην επόμενη δεκαετία;
Θέλουμε να αναπαράγουμε τη λειτουργικότητα της συμβατικής MRI, αναπτύσσοντας αυτόνομες φορητές συσκευές MRI για διαφορετικά μέρη του σώματος. Ξεκινήσαμε με τον εγκέφαλο και, στη συνέχεια, στοχεύουμε στην απεικόνιση μαστού, προστάτη, σπονδυλικής στήλης και άκρων.
-Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε σε νέους από την Καλαμάτα και την ελληνική περιφέρεια που ονειρεύονται μια διεθνή πορεία στην τεχνολογία και την καινοτομία;
Το να χτίζεις μια startup είναι σαν μαραθώνιος. Ξεκίνα νέος. Αν είναι να αποτύχεις, κάν’ το γρήγορα. Και ξεκίνα πάλι. Μην προσπαθήσεις μόνος, το ταξίδι είναι μεγάλο. Τέλος, οι startups δεν είναι για όλους. Αν δεν είσαι 100% εκεί, δεν θα λειτουργήσει. Δεν έχει σημασία από πού προέρχεσαι.
