Το καλοκαίρι, όπως τονίζει στην «Ε» ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Μεσσηνίας Δημήτρης Καραλής, παραμένει ανοιχτό ερώτημα, την ώρα που η αγορά προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη δυναμική που άφησε πίσω του το 2025 και στις νέες γεωπολιτικές αναταράξεις που απειλούν τις διεθνείς ταξιδιωτικές ροές.
Ο κ. Καραλής, αποτιμώντας την πασχαλινή περίοδο ανέφερε πως παρά το γεγονός ότι η Μεγάλη Εβδομάδα δεν είχε ως σύμμαχο τον καιρό, η εικόνα τελικά βελτιώθηκε αισθητά. Όπως είπε, όταν οι καιρικές συνθήκες αποκαταστάθηκαν, λειτούργησε έντονα και φέτος η γνωστή τάση των Ελλήνων να αποφασίζουν την τελευταία στιγμή για τις αποδράσεις τους. Οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής έδωσαν τελικά ώθηση στην κίνηση, με αποτέλεσμα ο κόσμος που βρέθηκε στη Μεσσηνία να είναι περισσότερος σε σχέση με άλλες χρονιές. Μάλιστα, ο ίδιος υπογράμμισε με έμφαση ότι δεν θυμάται άλλη χρονιά με τόσο κόσμο το Πάσχα, περιγράφοντας μια εικόνα ευρύτερης κινητικότητας που δεν περιορίστηκε αποκλειστικά στις ξενοδοχειακές μονάδες. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, πολλοί επισκέπτες επέλεξαν να μείνουν σε συγγενικά και φιλικά σπίτια, ανοίγοντας ξανά κατοικίες που σε πολλές περιπτώσεις έμεναν κλειστές ή ακόμα και εγκαταλελειμμένες. Πρόκειται, όπως παρατήρησε, για μια τάση που, αν αξιοποιηθεί σωστά, μπορεί να λειτουργήσει θετικά και για την αναζωογόνηση της υπαίθρου. Ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων στάθηκε ιδιαίτερα σε αυτό το στοιχείο, εκτιμώντας ότι η επιστροφή κόσμου στα χωριά και στις τοπικές κοινότητες, έστω και για ορισμένες ημέρες, θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκατάσταση της ζωής στην ύπαιθρο, σε μια περίοδο όπου η ερημοποίηση πολλών περιοχών είναι δεδομένη. Ωστόσο, η εικόνα για τα ξενοδοχεία δεν ήταν ενιαία. Ο κ. Καραλής ανέφερε ότι όσες μονάδες δεν είχαν κλείσει συνεργασίες με γκρουπ δεν μπόρεσαν εύκολα να γεμίσουν, ενώ επισήμανε πως πάρα πολλά ξενοδοχεία παρέμειναν κλειστά και τελικά δεν άνοιξαν καν για την περίοδο. Έτσι, μπορεί οι πληρότητες όσων λειτούργησαν να χαρακτηρίζονται καλές, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το σύνολο του κλάδου ευνοήθηκε στον ίδιο βαθμό. Σε ό,τι αφορά το προφίλ των επισκεπτών, ο ίδιος ξεκαθάρισε πως η φετινή πασχαλινή κίνηση στη Μεσσηνία στηρίχθηκε κυρίως στην εγχώρια αγορά. Όπως τόνισε, ο ελληνικός τουρισμός εξακολουθεί να αποτελεί έναν σταθεροποιητικό παράγοντα, ειδικά σε περιόδους αβεβαιότητας, καθώς λειτουργεί σαν δίχτυ ασφαλείας για πολλούς προορισμούς. Παρ’ όλα αυτά, έσπευσε να διευκρινίσει ότι από μόνος του δεν επαρκεί για να στηρίξει συνολικά την τουριστική βιομηχανία.
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι μόλις το 8% της συνολικής τουριστικής δραστηριότητας προέρχεται από τον εγχώριο τουρισμό, ενώ το 92% συνδέεται με τον εισερχόμενο τουρισμό. Άρα, όπως υπογράμμισε, όσο σημαντική κι αν είναι η συμβολή των Ελλήνων ταξιδιωτών, δεν αρκεί, εξηγώντας ότι ο στόχος παραμένει η προσέλκυση περισσότερων ξένων επισκεπτών, ώστε να διαφοροποιηθεί το τουριστικό μείγμα και να ενισχυθεί ουσιαστικά η τοπική οικονομία. Από εκεί και πέρα, η συζήτηση περνά αναπόφευκτα στη νέα σεζόν, η οποία, σύμφωνα με τον κ. Καραλή, ξεκινά με σοβαρές επιφυλάξεις. Από τη μία πλευρά, η ελληνική τουριστική βιομηχανία κουβαλά την ισχυρή παρακαταθήκη του 2025, μιας χρονιάς-ρεκόρ για τις αφίξεις. Από την άλλη, όμως, η νέα κλιμάκωση των συγκρούσεων στον Περσικό Κόλπο και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή δημιουργεί εύλογη ανησυχία για τις επιπτώσεις στις διεθνείς αεροπορικές συνδέσεις και κατ’ επέκταση στις ταξιδιωτικές ροές. Ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων δεν έκρυψε τον προβληματισμό του, αλλά κράτησε και μια στάση συγκρατημένης ψυχραιμίας. Ο ίδιος ανέφερε ότι παρακολουθεί στενά τις ακυρώσεις, ιδίως λόγω της θέσης του και στο Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο, και μέχρι στιγμής δεν προκύπτουν ποσοστά που να μπορούν να ορίσουν από μόνα τους τη σεζόν. Όπως είπε, οι ακυρώσεις κινούνται περίπου στο 1% έως 2%, ποσοστό που, εφόσον η κατάσταση αποκλιμακωθεί σύντομα, δεν μπορεί να θεωρηθεί καθοριστικό για τη συνολική πορεία του καλοκαιριού. Παράλληλα, θύμισε ότι ο τουρισμός έχει αποδείξει διαχρονικά πως λειτουργεί σαν «ελατήριο», ανακάμπτοντας ακόμη και μετά από ισχυρές κρίσεις.
ΟΙ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε παλαιότερες διεθνείς αναταράξεις, από πετρελαϊκές κρίσεις έως υγειονομικές απειλές, επισημαίνοντας ότι και η περιοχή του Κόλπου έχει βρεθεί ξανά στο παρελθόν στο επίκεντρο εντάσεων χωρίς αυτό να σημάνει μόνιμη κατάρρευση του τουρισμού. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι αν η τρέχουσα κατάσταση παραταθεί για δύο ή τρεις ακόμη εβδομάδες, τότε οι επιπτώσεις θα είναι πιο δύσκολο να αναστραφούν. Σε αυτό το περιβάλλον, η αγορά στρέφει ήδη το βλέμμα της στα αμέσως επόμενα μικρά ορόσημα. Οι Απόκριες, το Πάσχα και τώρα η Πρωτομαγιά συνθέτουν, όπως περιέγραψε, μια αλυσίδα σύντομων περιόδων αυξημένης κινητικότητας, μέσα από τις οποίες ο κλάδος προσπαθεί να μετρά βήμα βήμα τις αντοχές του.
Για το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, αλλά και συνολικότερα για το καλοκαίρι, ο κ. Καραλής θεωρεί ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα. «Οι προοπτικές της νέας τουριστικής σεζόν είναι στον αέρα», σημείωσε, εξηγώντας ότι κανείς δεν γνωρίζει πόσο γρήγορα θα κλείσει το μέτωπο του πολέμου και ποιες θα είναι οι τελικές συνέπειες. Για τους Έλληνες επισκέπτες, πάντως, εκτίμησε πως θα συνεχιστεί και το καλοκαίρι το μοτίβο των last minute κρατήσεων, καθώς πρόκειται για μια πάγια πρακτική της εγχώριας αγοράς. Οι επιχειρήσεις, όπως είπε, είναι προετοιμασμένες και έτοιμες να ανταποκριθούν, όμως η αβεβαιότητα παραμένει.
“ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ”
Σε τοπικό επίπεδο, ο κ. Καραλής άσκησε έντονη κριτική στο κεντρικό μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης, το οποίο, όπως υπογράμμισε, έχει δημιουργήσει απαράδεκτες ανισότητες ανάμεσα στις περιφέρειες της χώρας. Επέμεινε ότι 4-5 περιφέρειες απορροφούν περίπου το 90% των εσόδων του ελληνικού τουρισμού, ενώ οι υπόλοιπες οκτώ κινούνται σε ποσοστά της τάξης του 1,5% έως 2%. Για τον ίδιο, αυτή η στρατηγική όχι μόνο αδικεί περιοχές με τεράστιες δυνατότητες, όπως η Πελοπόννησος, αλλά ταυτόχρονα τροφοδοτεί και φαινόμενα υπερτουρισμού σε ήδη επιβαρυμένους προορισμούς. Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε και στη βραχυχρόνια μίσθωση, μιλώντας με οξύ τόνο για ένα ζήτημα που, κατά την άποψή του, έχει πάρει εκρηκτικές κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις. Όπως σημείωσε, απέναντι στη νόμιμη ξενοδοχειακή δραστηριότητα, που λειτουργεί με σαφείς ελέγχους, υποχρεώσεις και φορολογικό πλαίσιο, έχει αναπτυχθεί μια τεράστια αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων, η οποία δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό. Έθεσε δε το ερώτημα ποια είναι τελικά τα πραγματικά οφέλη για το κράτος και για τις τοπικές κοινωνίες από αυτή την ανεξέλεγκτη επέκταση. Πέρα από την οικονομική πλευρά, ο ίδιος στάθηκε κυρίως στην κοινωνική διάσταση του προβλήματος. Υπογράμμισε ότι σε πολλές περιοχές έχει γίνει πλέον εξαιρετικά δύσκολο για εργαζόμενους, γιατρούς, εποχικούς υπαλλήλους ή νέους ανθρώπους να βρουν μια αξιοπρεπή κατοικία προς ενοικίαση, ακριβώς επειδή όλο και περισσότερα ακίνητα μετατρέπονται σε Airbnb, με το φαινόμενο να μεταπηδά πλέον ακόμα σε... πυλωτές και αποθήκες. Κατά την εκτίμησή του, η αγορά στέγης έχει απορρυθμιστεί, με αποτέλεσμα να πλήττεται η ίδια η κοινωνική συνοχή.
Την ίδια στιγμή, ο κ. Καραλής ανέδειξε τις μεγάλες δυνατότητες της Πελοποννήσου και ειδικά της Μεσσηνίας, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή διαθέτει όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα για να διεκδικήσει πολύ ισχυρότερο ρόλο στον εθνικό τουριστικό χάρτη. Αναφέρθηκε στον αρχαιολογικό πλούτο, στο μοναδικό φυσικό ανάγλυφο, στα βουνά, στη θάλασσα, στο περιβάλλον, αλλά και στη δυνατότητα ανάπτυξης τουρισμού 365 ημέρες τον χρόνο, επαινώντας τις προσπάθειες του Συλλόγου Εστίασης Μεσσηνίας και του προέδρου του Γιάννη Κολοβού να αναπτύξει αυτό το μοντέλο μέσω του Messinia Forum. Ο ίδιος μετέφερε συζήτησή του με την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, τονίζοντάς του πως έχει βάλει στα 7 σημεία της στρατηγικής της το ότι πρέπει να ανοιχτούν νέοι προορισμοί, ωστόσο ο πρόεδρος της Ένωσης εκτίμησε πως χωρίς οριστικό σχεδιασμό, τα όποια πλάνα δεν θα μπορέσουν να ευδοκιμήσουν. Όπως είπε, όταν τελειώνει η θερινή κίνηση σε περιοχές που είναι ταυτισμένες με το καλοκαίρι, ανοίγεται ένα μεγάλο πεδίο για ορεινές διαδρομές, εναλλακτικές μορφές τουρισμού και θεματικές εμπειρίες σε όλη την Πελοπόννησο, γεγονός που δεν έχει εκτιμηθεί κεντρικά. Ξεχωριστή αναφορά έκανε και στη διασύνδεση του πρωτογενούς με τον τριτογενή τομέα, τονίζοντας ότι η γεωργία και η κτηνοτροφία της περιοχής μπορούν να τροφοδοτούν άμεσα την τουριστική δραστηριότητα με ποιοτικά προϊόντα, ενώ ό,τι περισσεύει μπορεί να τυποποιείται και να εξάγεται. Πρόκειται, όπως υπογράμμισε, για ένα μοντέλο ανάπτυξης που μπορεί να δώσει προστιθέμενη αξία στο τοπικό προϊόν και να ενισχύσει συνολικά την οικονομία. Τέλος, σε σχέση με το Αεροδρόμιο Καλαμάτας, ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων σημείωσε ότι πρόκειται για ζήτημα πρώτης προτεραιότητας. Εκτίμησε ότι, όπως ακριβώς ο οδικός άξονας Αθήνα–Καλαμάτα άλλαξε το προφίλ της περιοχής, έτσι και ένα λειτουργικό, ασφαλές και σύγχρονο αεροδρόμιο μπορεί να μεταβάλει καταλυτικά τις προοπτικές της Μεσσηνίας και της υπόλοιπης Πελοποννήσου.
Όπως ανέφερε, ο διαχειριστής θα είναι υποχρεωμένος να προχωρήσει σε ουσιαστικές παρεμβάσεις, ώστε να μπορεί να λειτουργεί στο μέγιστο των δυνατοτήτων του, φιλοξενώντας όχι τρεις ή τέσσερις αλλά πολύ περισσότερες πτήσεις. Κλείνοντας, ο κ. Καραλής εξέφρασε την πεποίθηση ότι η περιοχή έχει και τις διαθέσιμες κλίνες και τις αναγκαίες προϋποθέσεις για να υποστηρίξει αυτή την προοπτική, αρκεί να υπάρξει σοβαρός σχεδιασμός, επενδύσεις στις υποδομές και συντονισμένη προβολή. Η Μεσσηνία, όπως είπε, μπορεί να συνδυαστεί ιδανικά με τον ποιοτικό, εναλλακτικό και θεματικό τουρισμό. Το ζητούμενο, πλέον, είναι να μη μείνει αυτή η δυναμική μόνο στη θεωρία, αλλά να μετατραπεί σε συγκεκριμένο σχέδιο με διάρκεια και αποτέλεσμα.
