Πρόκειται για μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο ΕΚΠΑ στο ΜΠΣ: «Ταυτότητα, Εκπαίδευση και Ικανότητες για Δημοκρατικό Πολιτισμό», απόφοιτη του Τμήματος Φιλολογίας στην κατεύθυνση της Γλωσσολογίας και μεταπτυχιακού: «Φροντίδα και Υποστήριξη Παιδιών και Εφήβων στην Κοινότητα» του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, η συμμετοχή της οποίας αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς βρέθηκε ανάμεσα στους 43 νέους και νέες που επιλέχθηκαν από ολόκληρη την Ευρώπη, μέσα από μια διαδικασία με περισσότερες από 2.500 ατομικές αιτήσεις. Το φετινό YEYS συγκέντρωσε αιτήσεις από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, τις 9 υποψήφιες προς ένταξη χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο, αναδεικνύοντας τη μεγάλη απήχηση της πρωτοβουλίας στους νέους της Ευρώπης. Το «Your Europe, Your Say!» αποτελεί μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, με στόχο να φέρει τους νέους πιο κοντά στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και να δώσει ουσιαστικό χώρο στη φωνή τους. Η διοργάνωση του 2026 πραγματοποιήθηκε στις 19 και 20 Μαρτίου, με κεντρικούς άξονες τις ουσιαστικές συνδέσεις, την ενεργό συμμετοχή και τη δημοκρατική εμπλοκή των νέων.
Στη διάρκεια του φόρουμ, οι συμμετέχοντες εργάστηκαν σε διαδραστικά εργαστήρια, αντάλλαξαν απόψεις και συνδιαμόρφωσαν προτάσεις γύρω από ζητήματα όπως η δημοκρατική συμμετοχή, η κοινωνική συνοχή, η στέγαση, τα ψηφιακά δικαιώματα και η σχέση των νέων με τη λήψη αποφάσεων. Οι προτάσεις αυτές, θα τροφοδοτήσουν το συμβουλευτικό έργο της Επιτροπής και τις διαβουλεύσεις για την επόμενη Στρατηγική της ΕΕ για τη Νεολαία. Για τη Φωτεινή Κατσαμπάνη, η συμμετοχή αυτή δεν ήταν απλώς μια προσωπική επιτυχία, αλλά μια ευκαιρία να μεταφέρει στο ευρωπαϊκό επίπεδο εμπειρίες, προβληματισμούς και ιδέες από την τοπική κοινωνία της Καλαμάτας. Με αφετηρία τις σπουδές της, τη συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά προγράμματα και την ενεργή παρουσία της στα ζητήματα νεολαίας, καθώς αποτελεί και μέλος του Συμβουλίου Νεολαίας του Δήμου Καλαμάτας, βρέθηκε σε έναν χώρο όπου η φωνή των νέων δεν αντιμετωπίζεται ως τυπική διαδικασία, αλλά ως δύναμη που μπορεί να επηρεάσει πολιτικές με πραγματικό αντίκτυπο.
Μιλώντας στην “Ε”, η ίδια μίλησε για την εμπειρία της στις Βρυξέλλες, τον ρόλο των νέων στη σύγχρονη Ευρώπη, αλλά και για την ανάγκη η συμμετοχή της νέας γενιάς να περάσει από τα λόγια στην πράξη.
-Πώς έμαθες για το "Your Europe, Your Say 2026" και τι σε ώθησε να κάνεις αίτηση;
Όλα ξεκίνησαν από τη συστηματική μου αναζήτηση για ευρωπαϊκές ευκαιρίες σε ψηφιακές πλατφόρμες και κοινωνικά δίκτυα. Έχοντας ήδη αποκομίσει εμπειρία από προγράμματα Erasmus+ και εθελοντικές δράσεις, ένιωθα την ανάγκη να δω πώς η θεωρία των μεταπτυχιακών μου σπουδών στον δημοκρατικό πολιτισμό εφαρμόζεται στην καρδιά των αποφάσεων. Αυτό που με γοήτευσε στο YEYS 2026 ήταν η ιδιαίτερη συγκυρία: καθώς η τρέχουσα Στρατηγική της ΕΕ για τη Νεολαία καλύπτει την περίοδο 2019-2027, η διοργάνωση του 2026 καθίσταται κρίσιμη για τον καθορισμό των προτεραιοτήτων της επόμενης περιόδου. Οι συστάσεις μας θα τροφοδοτήσουν άμεσα τις διαβουλεύσεις για την επερχόμενη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διασφαλίζοντας ότι η φωνή μας δεν είναι απλώς ένα στατιστικό στοιχείο, αλλά μια δύναμη που επηρεάζει το μέλλον. Το κίνητρό μου ήταν η περιέργεια να δω πώς νέοι από διαφορετικές χώρες μπορούν να συνεργαστούν ουσιαστικά σε έναν τόσο ζωντανό και ανοιχτό διάλογο.
-Πώς ένιωσες όταν έμαθες ότι επιλέχθηκες ανάμεσα σε 2.500 αιτήσεις; Τι πιστεύεις ότι έκανε τη δική σου υποψηφιότητα να ξεχωρίσει;
Το πρώτο συναίσθημα ήταν η απόλυτη χαρά, η οποία γρήγορα μετατράπηκε σε μια βαθιά αίσθηση ευγνωμοσύνης και ευθύνης. Όταν συνειδητοποιείς ότι είσαι μία από τους μόλις 43 συμμετέχοντες σε ολόκληρη την Ευρώπη, το ενδιαφέρον σου για το τι ακριβώς πρόκειται να συμβεί εκτοξεύεται. Δεν γνωρίζω με βεβαιότητα τι ξεχώρισε στην αίτησή μου, αλλά νομίζω πως έπαιξε ρόλο το γεγονός ότι προσπαθώ να βρίσκομαι κοντά στους θεσμούς και τις δημοκρατικές αξίες στην πράξη. Πιστεύω πως η αυθεντικότητα και η θέληση να μεταφέρω την εμπειρία μου από την τοπική κοινωνία της Καλαμάτας στο ευρωπαϊκό επίπεδο έδειξαν μια συνέπεια που οι αξιολογητές εκτίμησαν ιδιαίτερα.
-Τι περιλάμβανε η συμμετοχή σου στο πρόγραμμα; Ποιες δραστηριότητες ή συζητήσεις ξεχώρισες;
Ήταν ένα απίστευτα έντονο διήμερο στις Βρυξέλλες. Την πρώτη ημέρα επικεντρωθήκαμε στο να γνωριστούμε και να χτίσουμε κοινό έδαφος εμπιστοσύνης, μέσω του διαλόγου για τους προβληματισμούς μας, που αποδείχτηκαν κοινοί ανεξαρτήτως εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης. Την δεύτερη ημέρα, η δράση μεταφέρθηκε σε διαδραστικά εργαστήρια όπου συνδημιουργήσαμε προτάσεις για τη συμμετοχή στη δημοκρατία, τα ψηφιακά δικαιώματα και την κοινωνική συνοχή. Η κορύφωση ήταν η παρουσία του Προέδρου της ΕΟΚΕ, Séamus Boland, στην τελική ολομέλεια. Εκεί, παρουσιάζοντας τις ιδέες μας, ένιωσα ότι ο χώρος που μας δόθηκε ήταν ουσιαστικός και όχι τυπικός. Η στιγμή που οι φωνές μας ενώθηκαν για να επηρεάσουν το ευρωπαϊκό μέλλον ήταν μια εμπειρία που θα κρατήσω για πάντα.
-Πώς είναι να εκπροσωπείς νέους από την Ελλάδα σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον;
Είναι μια αποκάλυψη που σε κάνει να βλέπεις τον κόσμο διαφορετικά. Παρόλο που προερχόμαστε από διαφορετικά περιβάλλοντα, διαπίστωσα πως οι προβληματισμοί μας: η πρόσβαση στην εργασία, η στέγαση, η ασφάλεια στον ψηφιακό κόσμο, είναι κοινοί. Το να εκπροσωπείς την Ελλάδα σημαίνει να φέρνεις τη δική σου καθημερινότητα σε ένα τραπέζι όπου οι εμπειρίες σου αποκτούν αντίκτυπο. Δεν χρειάζονται εξειδικευμένες γνώσεις, μόνο αληθινό ενδιαφέρον. Ένιωσα περήφανη που μετέφερα τη φωνή της χώρας μου και είδα πως η Ευρώπη δεν είναι ένας μακρινός μηχανισμός, αλλά ένας χώρος όπου οι δικοί μας προβληματισμοί μπορούν να μετατραπούν σε πολιτική με αντίκτυπο, που μας αφορά όλους.
-Στο άρθρο σου στην InterAlia μιλάς για τη νεολαία, τον πολιτισμό και τον δημόσιο χώρο. Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλεις να περάσεις;
Μέσα από τη συμμετοχή μου στο "Our Eye on the EU", προσπαθώ να κάνω τις εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα στις Βρυξέλλες προσιτές σε όλους. Το βασικό μου μήνυμα είναι ότι ο δημόσιος χώρος, είτε φυσικός είτε ψηφιακός, ανήκει στους νέους και πρέπει να τον διεκδικούμε. Η συμμετοχή μας δεν πρέπει να είναι "διακοσμητική" ή μια απλή άσκηση ύφους, αλλά μια ενεργή παρέμβαση που καλλιεργεί τον δημοκρατικό πολιτισμό. Όπως έγραψα και στο άρθρο, το YEYS 2026 απέδειξε ότι όταν μας δίνεται ο κατάλληλος χώρος, μπορούμε να παράγουμε λύσεις για σύνθετα προβλήματα. Η φωνή μας έχει δύναμη μόνο όταν τολμάμε να τη χρησιμοποιήσουμε για να αλλάξουμε την πραγματικότητα γύρω μας.
-Πόσο «ακούγεται» σήμερα η φωνή των νέων στη λήψη αποφάσεων στην Ευρώπη;
Γίνεται μια ειλικρινής προσπάθεια μέσω πρωτοβουλιών όπως το "EU Youth Test", που στοχεύει στην ενσωμάτωση της νεανικής οπτικής σε κάθε νέα πολιτική. Ωστόσο, η πρόκληση παραμένει η μετάβαση από τον διάλογο στην πράξη. Το YEYS 2026 είναι ένα φωτεινό παράδειγμα, καθώς οι συστάσεις μας θα τροφοδοτήσουν απευθείας τη νέα Στρατηγική της ΕΕ για τη Νεολαία. Υπάρχει ακόμα δρόμος για να αποφύγουμε φαινόμενα "youthwashing", δηλαδή την επιφανειακή συμμετοχή χωρίς ουσία. Η πραγματική επιτυχία θα έρθει όταν οι προτάσεις των νέων δεν θα είναι απλώς ευχολόγια, αλλά θα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της νομοθετικής διαδικασίας, επηρεάζοντας άμεσα τη ζωή των επόμενων γενεών.
-Πώς φαντάζεσαι τον ρόλο της νέας γενιάς στην Ευρώπη τα επόμενα 10 χρόνια;
Φαντάζομαι μια γενιά που δεν θα περιμένει να της δοθεί ο λόγος, αλλά θα τον παίρνει μόνη της. Σε δέκα χρόνια, οι νέοι θα πρέπει να είναι οι κύριοι συνδιαμορφωτές των αποφάσεων για το κλίμα, την τεχνολογία και τη δημοκρατία. Το όραμά μου είναι μια Ευρώπη όπου οι δημοκρατικές αξίες θα είναι βίωμα και όχι απλώς θεωρία στις σχολικές αίθουσες. Θέλω να δω τους νέους να νιώθουν ασφάλεια, να εκφραστούν δημόσια για τα "δύσκολα" θέματα και να αναπτύσσουν τις ικανότητες του ενεργού πολίτη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να επενδύσει σε αυτή τη δυναμική, μετατρέποντας τις τοπικές κοινότητες, όπως η Καλαμάτα, σε κύτταρα παραγωγής πολιτικής με πραγματικό αντίκτυπο.
-Τι κρατάς ως το πιο σημαντικό μάθημα από αυτή την εμπειρία και ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι σου;
Κρατώ ότι δεν είμαστε μόνοι στους προβληματισμούς μας. Το YEYS μου έμαθε ότι όταν τολμάμε να μιλήσουμε, δημιουργούμε αλυσίδες αλλαγής. Το πιο σημαντικό μάθημα είναι να πιστεύεις στην αξία της φωνής σου, ακόμα κι αν φαίνεται μικρή μπροστά στα μεγάλα ευρωπαϊκά όργανα. Επόμενος στόχος μου είναι να ολοκληρώσω τις σπουδές μου και να συνεχίσω να εργάζομαι για την ενίσχυση της συμμετοχής των νέων μέσω της InterAlia και του Δημοτικού Συμβουλίου Νεολαίας. Θέλω να βοηθήσω κι άλλους νέους να βρουν το θάρρος να κάνουν το βήμα. Γιατί, τελικά, η δημοκρατία δεν είναι κάτι που συμβαίνει, αλλά κάτι που χτίζουμε κάθε μέρα μαζί.
