Δεν συνελήφθη απλώς ο Πρόεδρος της Βενεζουέλας. Συνελήφθη η ίδια η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας. Με τη στρατιωτική σύλληψη εν ενεργεία αρχηγού κράτους από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο ΟΗΕ διασύρεται πολιτικά και το Διεθνές Δίκαιο υποχωρεί μπροστά στην ωμή ισχύ. Το 2026 δεν προμηνύεται ως έτος κανόνων Δικαίου, αλλά ως έτος φόβου.
Η σύλληψη ενός εκλεγμένου Προέδρου από ειδικές δυνάμεις ξένης χώρας , των ΗΠΑ, δεν αποτελεί απονομή δικαιοσύνης. Συνιστά απροκάλυπτη κατάλυση θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου: της κρατικής κυριαρχίας, της απαγόρευσης χρήσης βίας και της λαϊκής εντολής. Καμία από αυτές δεν αναστέλλεται με προεδρικά διατάγματα ούτε ακυρώνεται από τη στρατιωτική υπεροχή του ισχυρού.
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών δεν κατέρρευσε θεσμικά, κατέρρευσε πολιτικά και ηθικά. Ο ΟΗΕ από εγγυητής της συλλογικής ασφάλειας μετατράπηκε σε σιωπηλό παρατηρητή. Το μήνυμα προς τα κράτη είναι αμείλικτο: χωρίς αποτροπή, δεν έχεις δικαιώματα. Όταν ο ισχυρότερος παραβιάζει τον κανόνα χωρίς κόστος, ο κανόνας παύει να υπάρχει.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν τέτοιες ενέργειες θα νομιμοποιήσουν μελλοντικές επεμβάσεις της Ρωσίας, της Κίνας, της Ινδίας, του Ισραήλ ή και της Τουρκίας. Το ερώτημα είναι αν οι ίδιες οι ΗΠΑ αποδέχονται ότι άνοιξαν τον δρόμο της «κόλασης» με την βίαιη κατάλυση της διεθνούς εννόμου τάξεως. Διότι όταν η στρατιωτική βία ακυρώνει τη νομιμότητα επιλεκτικά, ο κόσμος δεν γίνεται ασφαλέστερος. Γίνεται ζούγκλα.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, το συμπέρασμα είναι σκληρό αλλά αναγκαίο. Καμία διεθνής οργάνωση δεν εγγυάται την ασφάλειά σου αν δεν διαθέτεις ισχύ. Καμία επίκληση «διεθνούς νομιμότητας» δεν λειτουργεί ως ασπίδα όταν οι κανόνες καταλύονται κατά το δοκούν. Η στρατηγική αυτονομία και η αμοιβαιότητα εντός πολιτικό-στρατιωτικών συμμαχιών δεν είναι πολυτέλεια, είναι όρος επιβίωσης.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η δημόσια στάση της ελληνικής κυβέρνησης, στην απροκάλυπτη αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα. Η μνημειώδης πρωθυπουργική δήλωση ότι «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα» δεν είναι ουδετερότητα, είναι πολιτική παραίτηση. Διότι ποια διάταξη του διεθνούς δικαίου αναγορεύει τον Πρόεδρο των ΗΠΑ σε κριτή της εκλογικής νομιμότητας ενός τρίτου κράτους; Η απάντηση είναι σαφής: καμία.
Η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου κατά περίπτωση δεν είναι ρεαλισμός, είναι υποκρισία. Δεν μπορείς να καταγγέλλεις τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και να αποσιωπάς ή να επικροτείς μια αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα, επειδή εξυπηρετεί γεωοικονομικά συμφέροντα, όπως τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα πετρελαϊκά αποθέματα του πλανήτη. Σύμφωνα με το Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, στο υπέδαφος της Βενεζουέλας υπήρχαν το 2023 περίπου 303 δισεκατομμύρια βαρέλια, δηλαδή περίπου το 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων.
Σε αυτόν τον κόσμο, οι «πρόθυμοι» ηγέτες που σιωπούν ή χειροκροτούν την κατάλυση του Διεθνούς Δικαίου θα μάθουν ότι η ανοχή στην αυθαιρεσία δεν προστατεύει, απλώς αναβάλλει τη στιγμή που η ίδια λογική ισχύος θα στραφεί εναντίον τους.
Και οι «ευέλικτοι» ηγέτες της Ε.Ε. θα μάθουν, αργά ή γρήγορα, ότι με την επιλεκτική ευαισθησία τους δεν υπηρετούν το Διεθνές Δίκαιο, αλλά το εργαλειοποιούν, ώσπου να πάψει να τους προστατεύει και τότε μοιραία, θα υποστούν τις συνέπειες της αφέλειάς τους, θα έρθει και η δική τους η σειρά, όταν παύσουν να είναι χρήσιμοι στην προώθηση αμερικανικών στρατηγικών και γεωενεργειακών συμφερόντων.
