Πρόκειται για μια σημαντική διάκριση, η οποία όμως δεν αποτελεί απλώς τίτλο τιμής, αλλά συνοδεύεται από συγκεκριμένες υποχρεώσεις και προσδοκίες. Με αφορμή τον σχεδιασμό και την υλοποίηση ποδηλατοδρόμων στην πόλη, διαπιστώνεται ότι έως σήμερα δεν έχει αναπτυχθεί καμία ουσιαστική διαδικασία δημόσιας ενημέρωσης ή διαβούλευσης με τους πολίτες και τους τοπικούς φορείς. Το γεγονός αυτό δημιουργεί εύλογα ερωτήματα, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παρεμβάσεις που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή μετακίνηση, την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής. Οι ποδηλατόδρομοι δεν είναι έργα βιτρίνας ούτε πολεοδομικές λεπτομέρειες. Αποτελούν βασικό εργαλείο βιώσιμης αστικής κινητικότητας, με άμεση συμβολή στη μείωση εκπομπών CO , στον περιορισμό της χρήσης Ι.Χ. και στη βελτίωση του δημόσιου χώρου. Για τον λόγο αυτό, ο σχεδιασμός τους δεν μπορεί να γίνεται ερήμην της κοινωνίας.

Αξίζει να επισημανθεί ότι στο ευρωπαϊκό πλαίσιο της αποστολής για τις Κλιματικά Ουδέτερες Πόλεις, η συμμετοχή των πολιτών και των τοπικών φορέων αποτελεί ρητό κριτήριο αξιολόγησης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν εξετάζει μόνο το τεχνικό αποτέλεσμα των έργων, αλλά και τη διαδικασία με την οποία αυτά σχεδιάζονται: διαφάνεια, συμμετοχική διακυβέρνηση και συνδιαμόρφωση πολιτικών με την κοινωνία των πολιτών. Με απλά λόγια, έργα που προκύπτουν μέσα από ανοιχτό διάλογο και δημόσια διαβούλευση αξιολογούνται θετικά και ενισχύουν τη θέση μιας πόλης τόσο σε επίπεδο αξιοπιστίας όσο και σε επίπεδο μελλοντικών χρηματοδοτήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η ενεργή συμμετοχή: • ποδηλατικών Συλλόγων. • συλλόγων γονέων και σχολικών κοινοτήτων. • συλλόγων γειτονιάς. • φορέων ΑμεΑ. • τεχνικών και επιστημονικών Συλλόγων Δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά βασική προϋπόθεση για τον ουσιαστικό και λειτουργικό σχεδιασμό ποδηλατικών υποδομών. Η απουσία οργανωμένης διαβούλευσης στερεί από την πόλη όχι μόνο χρήσιμες ιδέες και εμπειρική γνώση, αλλά και ένα σημαντικό πλεονέκτημα έναντι των ευρωπαϊκών θεσμών: το θετικό αποτύπωμα της κοινωνικής συμμετοχής. Η παρούσα ανοιχτή επιστολή απευθύνει δημόσιο κάλεσμα: προς τον Δήμο Καλαμάτας να προχωρήσει άμεσα σε διαδικασία ενημέρωσης και ουσιαστικής διαβούλευσης για τους ποδηλατοδρόμους. Προς τους τοπικούς φορείς και Συλλόγους να καταθέσουν προτάσεις και ιδέες, και προς τους πολίτες να συμμετάσχουν ενεργά σε έναν διάλογο που αφορά το μέλλον της πόλης. Η βιώσιμη μετάβαση δεν επιτυγχάνεται με αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες.

Επιτυγχάνεται με συμμετοχή, διαφάνεια και λογοδοσία. Αν η Καλαμάτα επιθυμεί να ανταποκριθεί ουσιαστικά στον Ευρωπαϊκό της ρόλο, οφείλει να το αποδείξει στην πράξη.

Αγγελος Δημόπουλος Ενεργός πολίτης solegas51@gmail.com