Η διεθνής σκηνή μεταβάλλεται με ρυθμούς που δεν επιτρέπουν αυταπάτες. Από τα Στενά του Ορμούζ μέχρι το ουκρανικό μέτωπο, η γεωπολιτική επιστρέφει στον σκληρό της πυρήνα: ισχύς, ενέργεια, ασφάλεια. Σε αυτό το περιβάλλον, οι δηλώσεις και οι διαπιστώσεις δεν αρκούν. Απαιτούνται επιλογές με κόστος, στρατηγική με βάθος και κυρίως καθαρός υπολογισμός εθνικού οφέλους.
Η Ελλάδα καλείται να κινηθεί σε ένα διπλό μέτωπο: να διαχειριστεί τις ενεργειακές και γεωοικονομικές πιέσεις, ενώ ταυτόχρονα να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της σε ένα ρευστό σύστημα συμμαχιών. Το ζητούμενο δεν είναι η παρουσία. Είναι το αποτέλεσμα.
Η αναφορά του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών για τους δύο πολέμους, στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, κινήθηκε σε επίπεδο συμμαχικής ευθυγράμμισης, αλλά όχι σε επίπεδο εθνικού απολογισμού. Αυτό δημιουργεί ένα ουσιαστικό κενό:
Το πρόβλημα της «μονόπλευρης αφήγησης». Η Ελλάδα, παραμένει αυστηρά προσηλωμένη σε συμμαχίες, ΝΑΤΟ, Ε.Ε., ΗΠΑ, Ισραήλ.
Η Ευρώπη αποδεσμεύεται από τη ρωσική ενέργεια και εισέρχεται σε ένα ακριβότερο ενεργειακό καθεστώς αβεβαιότητας. Η στροφή στο LNG , κυρίως αμερικανικό, χωρίς μηχανισμό ελέγχου τιμών, μετακυλίει το κόστος σε κράτη και κοινωνίες. Η πράσινη μετάβαση, χωρίς ρεαλισμό, κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ακριβή αυταπάτη.
Η Ελληνική κυβέρνηση μιλά για ασφάλεια. Ενεργειακή Ασφάλεια που αφορά και την ελληνική ναυσιπλοΐα.
Αλλά «αγοράζει» ασφάλεια και μάλιστα ακριβά...
Στροφή στο αμερικανικό LNG, σχεδόν υποχρεωτικά, μονόδρομος. Χωρίς μηχανισμό αποκλιμάκωσης τιμών, είναι δέσμευση και προφανώς , δεν είναι στρατηγική, όταν πληρώνεις ό,τι σου ζητούν.Και αυτό είναι επιλογή της Κυβέρνησης, η στροφή στο ακριβό αμερικανικό LNG, χωρίς διαπραγμάτευση, αν και οι τιμές των ενεργειακών προϊόντων, επηρεάζονται άμεσα, από τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ.
Η Ελλάδα μετεξελίσσεται σε ενεργειακό κόμβο.
Αλεξανδρούπολη, «Κάθετος Άξονας» , αμερικανικό LNG.Θεωρητικά φαίνεται και ακούγεται ως ισχυρό ελληνικό προνόμιο.Αλλά, καλό θα είναι να σκεφτούμε, ότι ο κόμβος δεν κάνει «κουμάντο».Δεν ορίζει τιμές. Δεν ελέγχει ροές.
Αν είσαι μόνο ενεργειακό πέρασμα, όπως φιλοδοξεί να γίνει η Ελλάδα και όχι παράγοντας με ρόλο στην διαμόρφωση της ενεργειακής πολιτικής. Και άλλοι γράφουν τους κανόνες και ορίζουν τις τιμές, τότε δεν υπάρχει ορατό όφελος για την Εθνική οικονομία, αλλά μόνο προσδοκίες. Η ΕΛΛΑΔΑ δεν διαπραγματεύτηκε με τος Αμερικάνους ποιο θα είναι το όφελος για τη χώρα, από το LNG, αλλά και το κέρδος για τον Έλληνα καταναλωτή ενέργειας.
Η Κυβέρνηση, δέχτηκε να γίνει η χώρα η ενεργειακή Πύλη του αμερικανικού LNG προς την Ε.Ε., αναλαμβάνοντας το γεωπολιτικό ρίσκο και με προσδοκίες, όχι βεβαιότητες, για οικονομικό όφελος.
Στην εξωτερική πολιτική, η Κυβέρνηση ευθυγραμμίστηκε πλήρως με την ΕΕ: στήριξη στον ΒολοντίμιρΖελένσκι, κυρώσεις κατά της Ρωσίας, στρατιωτική συνδρομή. Παράλληλα, εμβάθυνε τη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ του ΜπενιαμίνΝετανιάχου, ακόμη και επιχειρησιακά. Το ερώτημα παραμένει: ποιο είναι το μετρήσιμο εθνικό όφελος;
Η Κυβέρνηση, όπως είπε με έμφαση ο Πρωθυπουργός στο οικονομικό φόρουμ των Δελφών, ευθυγραμμίστηκε με την Ε.Ε. Και στήριξε τη Ουκρανία και συμμετείχε στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Έστειλε όπλα από τις αποθήκες του Ελληνικού Στρατού στο Κίεβο και γενικά στήριξε τις επιλογές του Β. Ζελένσκι, αλλά δεν απαίτησε καταδίκη της στρατιωτικής εισβολής στην Κύπρο.
Αλλά το ερώτημα μένει:Τι πήρε η Ελλάδα;Στην Ουκρανία: ΤΙΠΟΤΑ, ούτε καν μία δήλωση Ζελένσκι, που να καταδικάζει τον τουρκικό αναθεωρητισμό στο Αιγαίο και την Κύπρο.
Στη Μέση Ανατολή:Ενίσχυση Στρατηγικής σχέσεις με ΗΠΑ και ΙΣΡΑΉΛ, αλλά χωρίς σαφή αποτίμηση Εθνικού οφέλους.
Η Ελλάδα δεν αρκεί να λέει ότι είναι στη «σωστή πλευρά της Ιστορίας». Είναι; Πρέπει να είναι και στη σωστή πλευρά των Εθνικών συμφερόντων της. Είναι;
Προσωπικά δεν έχω την αίσθηση ότι οι επιλογές της Κυβέρνησης με Ουκρανία και Ισραήλ, είναι καρποφόρες και ότι υπάρχει μετρήσιμο εθνικό όφελος.
Η Ιστορία θα κρίνει, αλλά η Ιστορία δεν πληρώνει λογαριασμούς. Οι επιλογές, όμως, πληρώνονται.
Και συνήθως τις λανθασμένες επιλογές της Κυβέρνησης πληρώνει και μάλιστα πολύ ακριβά ο ΛΑΟΣ
Η κυβέρνηση έχει ταχθεί καθαρά υπέρ του Β. Νετανιάχου και των επιλογών του Ισραήλ. Μια επιλογή που μεταφράζεται σε στρατιωτική σύγκλιση με ουσιαστικό αποτύπωμα: φρεγάτες, μαχητικά, συμμετοχή στην αντιαεροπορική θωράκιση της Ανατολικής Μεσογείου, από τη Σούδα και τη Κύπρο, μέχρι το Ισραήλ.
Η Τουρκίαόμως δεν το βλέπει ως «σταθερότητα». Το βλέπει ως περικύκλωση. Και το λέει ευθέως ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας ΧακάνΦινταν: η τριμερής Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ αγγίζει τα όρια απειλής για τα τουρκικά συμφέροντα, καθώς περικυκλώνει την Τουρκία και η Τουρκία είναι υποχρεωμένη να αντιδράσει.
Η Ελλάδα, μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών απαντά θεσμικά: Διεθνές Δίκαιο, κυριαρχικά δικαιώματα, καμία εξωτερική έγκριση για τις συμμαχίες της. «Η ελληνοϊσραηλινή συνεργασία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακής σταθερότητας και ενεργειακής ασφάλειας, το οποίο δεν στρέφεται κατά οποιασδήποτε χώρας» επισημαίνεται στην ανακοίνωση του Ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.Σωστά.
Αλλά η γεωπολιτική δεν είναι νομικό σεμινάριο, είναι ισορροπία ισχύος.Και όταν αυτή η ισορροπία μεταβάλλεται, από την Κάσο μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο, οι αντιδράσεις δεν είναι ρητορικές. Είναι επιχειρησιακές.
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν έχουμε δίκιο.
Το ερώτημα είναι: είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες από τις επιλογές μας, προστατεύοντας τα εθνικά μας συμφέροντα;
Η άτυπη Σύνοδος της Ευρωπαϊκή Ένωση στην Κύπρο ανέδειξε το ίδιο δίλημμα. Με τον ΒολοντίμιρΖελένσκι παρόντα και τους Αντόνιο Κόστα και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να επιμένουν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, η Ένωση εμφανίζεται συνεπής στην Ουκρανία καταγγέλλει την ρωσική εισβολή, αλλά παραμένει σιωπηλή στην τουρκική στρατιωτική κατοχή της Κύπρου. Η Ευρώπη δεν μπορεί να επικαλείται το διεθνές δίκαιο στο Κίεβο και να το αποσιωπά στη Λευκωσία. Και όσο η Ένωση ανέχεται την τουρκική κατοχή, το μήνυμα είναι σαφές: το δίκαιο δεν είναι καθολικό, αλλά διαπραγματεύσιμο. Όμως μια τέτοια Ευρώπη δεν εμπνέει, δεν αποτρέπει και τελικά δεν πείθει. Απλώς εκτίθεται.
