Τρίτη, 19 Μαϊος 2026 20:26

Η σκληρή αλήθεια για το παρελθόν και η τελευταία ευκαιρία της Μεσσηνιακής Ελαιοκομίας

Γράφτηκε από την

Η σκληρή αλήθεια για το παρελθόν και η τελευταία ευκαιρία της Μεσσηνιακής Ελαιοκομίας

Του Αγγελου Δημόπουλου, ενεργού πολίτη

Χωρίς ολοκληρωμένο ελαιοκομικό μητρώο, κανείς δεν γνωρίζει με ακρίβεια πόσες εκτάσεις καλλιεργούνται, τι ποσότητες λαδιού και επιτραπέζιας ελιάς παράγονται, ούτε ποια είναι πραγματικά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των προϊόντων μας. Και όταν δεν υπάρχουν πραγματικά δεδομένα, δεν μπορεί να υπάρξει ούτε σοβαρός σχεδιασμός, ούτε στρατηγική, ούτε στόχος. Η αλήθεια είναι σκληρή.                                     Μετά το 1980, παρά τις επιδοτήσεις, τα ευρωπαϊκά προγράμματα και τον διαρκή προστατευτισμό, ο αγροτικός κόσμος δεν ενισχύθηκε ουσιαστικά. Αντίθετα, συρρικνώθηκε δραματικά.                                                    Χάσαμε τις πορτοκαλοκαλλιέργειες σχεδόν χωρίς να το καταλάβουμε. Περιορίσαμε τα αμπέλια. Εγκαταλείψαμε τη σταφίδα. Οι πατάτες φθίνουν χρόνο με τον χρόνο.                                                                                        Στην πραγματικότητα, το βασικό προϊόν που κρατά ακόμη ζωντανό τον πρωτογενή τομέα της Μεσσηνίας είναι το ελαιόλαδο και η επιτραπέζια ελιά.
Όμως δεν αρκεί πλέον να λέμε ότι διαθέτουμε το καλύτερο λάδι στον κόσμο. Πρέπει να μπορούμε και να το αποδεικνύουμε.
Η νέα διεθνής πραγματικότητα είναι απαιτητική. Οι αγορές δεν αγοράζουν μόνο ιστορία, γεύση και παράδοση.
Ζητούν πιστοποιήσεις, πλήρη ιχνηλασιμότητα, διεθνή πρότυπα ποιότητας, βιολογικές πρακτικές, ΠΟΠ και ΠΓΕ, αλλά και πραγματική εφαρμογή των κανόνων ESG: περιβαλλοντική προστασία, κοινωνική ευθύνη και διαφάνεια στη διαχείριση.
Την ίδια στιγμή, το Ινστιτούτο Ελαίας Καλαμάτας και οι εγκαταστάσεις του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ παραμένουν ουσιαστικά απαξιωμένες και εγκαταλελειμμένες.
Αντί να αποτελούν κέντρο έρευνας, εκπαίδευσης και στήριξης των παραγωγών, παραμένουν ανενεργές, χωρίς ουσιαστικό ρόλο στην ανάπτυξη της Μεσσηνιακής ελαιοκομίας.
Γι’ αυτό χρειάζεται άμεσα μια νέα συλλογική προσπάθεια.
Ο καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής κ. Γεώργιος Ζακυνθινός, οι καθηγητές του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου κ.κ. Δημήτρης Πετρόπουλος και Ιωακείμ    Σπηλιόπουλος, καθώς και το Επιμελητήριο Μεσσηνίας, μπορούν να αποτελέσουν τον πυρήνα μιας σοβαρής στρατηγικής πρωτοβουλίας.
Μιας προσπάθειας που θα συνδέσει την επιστημονική γνώση, την τεχνοκρατική εμπειρία, και την πρακτική εφαρμογή στον ελαιώνα και στο ελαιοτριβείο.
Τα προβλήματα είναι ήδη γνωστά:
        • μεγάλος αριθμός παλαιών ελαιοτριβείων
        • υψηλό κόστος παραγωγής
        • έλλειψη εκπαίδευσης
        • απουσία συνεργασιών
        • ανεξέλεγκτη διακίνηση μη εγκεκριμένων φυτοφαρμάκων,
        • χαμηλή τυποποίηση
        • και περιορισμένη προστιθέμενη αξία για τον παραγωγό.
Το μοντέλο της απομόνωσης και της αποσπασματικής διαχείρισης έχει πλέον εξαντλήσει τα όριά του.
Η Μεσσηνία χρειάζεται εκπαίδευση, πιστοποιήσεις, συνεργασίες, επιστημονική υποστήριξη, και έναν κεντρικό φορέα στρατηγικής για την ελαιοκομία.
Αν δεν οργανωθούμε τώρα, πολύ σύντομα άλλοι θα αποφασίζουν για την ποιότητα, την αξία και το μέλλον του προϊόντος μας.
Η ελαιοκομία του τόπου μας δεν μπορεί να συνεχίσει χωρίς γνώση, σχέδιο και κοινή προσπάθεια.