Σε άλλη μια εκλογική διαδικασία του ΠΑΣΟΚ η συμμετοχή στις κάλπες ήταν εκπληκτική σε σχέση με τα εκλογικά ποσοστά του κόμματος. Στις εκλογές για αντιπροσώπους στο συνέδριο η συμμετοχή ξεπέρασε ακόμη και αυτήν σε αντίστοιχες εκλογές της Ν.Δ., που είναι κυβέρνηση, ενώ δεν συγκρίνεται με άλλων κομμάτων. Παρακολουθώντας την εκλογική διαδικασία προχθές στην κάλπη της Καλαμάτας, θα διαπίστωνε εύκολα κανείς τη μεγάλη συμμετοχή ακόμη και νέων ανθρώπων, αλλά και τον αγώνα των υποψηφίων για εκλογή. Εκατοντάδες πολίτες στάθηκαν υπομονετικά στην ουρά για να ψηφίσουν, ενώ στα πηγαδάκια κυριαρχούσε ο προβληματισμός για το τι πρέπει να γίνει, ώστε να ανατραπεί η σημερινή πολιτική στασιμότητα.
Στο ΠΑΣΟΚ λοιπόν συμμετέχουν ενεργά στις εσωκομματικές κάλπες, αλλά αυτό δεν φαίνεται να αντιστοιχίζεται με τη δυναμική του κόμματος στις δημοσκοπήσεις. Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να επέστρεψε στην αξιωματική αντιπολίτευση -έστω από καραμπόλα-, να αύξησε τη δυναμική του στην κοινωνία και να ξεπέρασε τα μονοψήφια ποσοστά, αλλά δεν φαίνεται να μπορεί να κάνει το παραπάνω βήμα, που θα το καταστήσει την εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης της χώρας. Έχουμε έτσι το εξής παράδοξο: Ένα κόμμα με ισχυρές δυνάμεις σε επίπεδο στελεχών και συμμετοχή μελών, με πρόγραμμα και θέσεις για όλα τα ζητήματα, αλλά αυτό δεν είναι αρκετό για να το καταστήσει ξανά πρωταγωνιστικό στις πολιτικές εξελίξεις.
Το ΠΑΣΟΚ παραμένει εγκλωβισμένο, γιατί δεν μπορεί να ξεπεράσει τα αρνητικά του κυβερνητικού του παρελθόντος, να τιθασεύσει τις φιλοδοξίες των στελεχών του και να ενοποιήσει όλες του τις δυνάμεις σε έναν στόχο. Μαζεύονται όλοι, ψηφίζουν, αλλά δεν ενοποιούνται. Παραμένουν ισχυρά διχασμένοι και προσπαθούν να επιβληθούν ο ένας στον άλλον, αδιαφορώντας αν στο τέλος της διαδρομής η μάχη δίνεται για ένα πουκάμισο αδειανό. Είναι αυτό που πολύ εύστοχα αναλύει σε άρθρο του στην «Ε» του Σαββατοκύριακου ο Τρύφωνας Δάρας, μιλώντας για την «αυτοαναφορικότητα του ΠΑΣΟΚ».
Δεν μπορεί να υπάρξει κοινή προσπάθεια, όταν καμιά δεκαριά θεωρούν τους εαυτούς τους καλύτερους αρχηγούς από αυτόν που έχει εκλεγεί και εκατοντάδες στελέχη έχουν προσωπική ατζέντα για την κατάληψη θέσεων ευθύνης. Όταν πάνω από τον πολιτικό στόχο μπαίνει η προσωπική επιδίωξη, το παιχνίδι είναι χαμένο. Και αυτό είναι το βασικό πρόβλημα, το οποίο όσο δεν αντιμετωπίζεται θα μετρά χαμένες ευκαιρίες, με αναλώσιμους αρχηγούς, οι οποίοι κατά τα λοιπά θα έχουν προκύψει από μια μεγάλη και συμμετοχική διαδικασία -το αποτέλεσμα της οποίας όμως κανείς δεν σέβεται και αμφισβητεί την επόμενη ακριβώς ημέρα. Έτσι προφανώς και δεν μπορεί κανείς να πάει πουθενά.

panagopg@gmail.com