Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τη λήξη του σχολικού έτους 2023/2024, στην Πελοπόννησο μειώθηκε τόσο ο αριθμός των νηπιαγωγείων όσο και των δημοτικών σχολείων, ενώ οι εγγεγραμμένοι μαθητές συνέχισαν να υποχωρούν, επιβεβαιώνοντας ότι η πληθυσμιακή συρρίκνωση έχει πλέον άμεσες συνέπειες στο εκπαιδευτικό δίκτυο της Περιφέρειας .
ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ ΚΑΙ ΛΙΓΟΤΕΡΑ ΠΑΙΔΙΑ
Στα νηπιαγωγεία της Πελοποννήσου, οι σχολικές μονάδες μειώθηκαν από 337 το σχολικό έτος 2022/2023 σε 332 το 2023/2024, καταγράφοντας μείωση 1,5%. Την ίδια στιγμή, ο αριθμός των εγγεγραμμένων μαθητών μειώθηκε κατά 3,3%, από 8.566 σε 8.287 παιδιά.
Η Περιφέρεια Πελοποννήσου συγκεντρώνει το 4,9% του συνόλου των μαθητών νηπιαγωγείων της χώρας, ποσοστό που παραμένει χαμηλό σε σύγκριση με την Αττική, όπου φοιτά το 36% των νηπίων, αλλά και με άλλες πολυπληθέστερες Περιφέρειες.
Αξιοσημείωτο είναι ότι, παρά τη μείωση μαθητών και σχολικών μονάδων, το διδακτικό προσωπικό στα νηπιαγωγεία της Πελοποννήσου αυξήθηκε κατά 4,9%, από 995 σε 1.044 εκπαιδευτικούς. Η εξέλιξη αυτή βελτιώνει την αναλογία εκπαιδευτικών προς μαθητές, χωρίς όμως να αντιστρέφει τη βασική τάση: λιγότερα παιδιά στις σχολικές αίθουσες.
ΣΤΑΘΕΡΗ ΠΤΩΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ
Παρόμοια εικόνα αποτυπώνεται και στα δημοτικά σχολεία. Στην Πελοπόννησο, οι σχολικές μονάδες μειώθηκαν οριακά από 259 σε 258 (-0,4%), ενώ οι εγγεγραμμένοι μαθητές μειώθηκαν κατά 1,9%, από 28.433 σε 27.886.
Η Περιφέρεια Πελοποννήσου αντιστοιχεί στο 5% του μαθητικού πληθυσμού των δημοτικών σχολείων της χώρας, ποσοστό αντίστοιχο με αυτό των νηπιαγωγείων. Και εδώ, όμως, η αύξηση του διδακτικού προσωπικού είναι έντονη: από 3.265 εκπαιδευτικούς το 2022/2023 σε 3.683 το 2023/2024, αύξηση 12,8%. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια αντίφαση που συναντάται σε πολλές Περιφέρειες: ενώ ο αριθμός των παιδιών μειώνεται, οι ανάγκες στελέχωσης παραμένουν υψηλές, κυρίως λόγω γεωγραφικής διασποράς, μικρών σχολικών μονάδων και αυξημένων εκπαιδευτικών απαιτήσεων.
ΟΙ ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ
Στους αποφοίτους των δημοτικών σχολείων, η Πελοπόννησος εμφανίζει μια μικρή αύξηση της τάξης του 0,2%, από 4.952 σε 4.961 μαθητές. Πρόκειται για μια οριακή μεταβολή, που δεν αναιρεί τη συνολική εικόνα της συρρίκνωσης, αλλά αντανακλά παλαιότερες γεννήσεις, πριν την ένταση της δημογραφικής κάμψης.
Σε πανελλαδικό επίπεδο, η μείωση των αποφοίτων φτάνει το 1,6%, γεγονός που δείχνει ότι τα επόμενα χρόνια η πτώση θα γίνεται ακόμη πιο αισθητή και στις μεγαλύτερες τάξεις του δημοτικού.
Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΚΟΝΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν τη δημογραφική πραγματικότητα της Περιφέρειας Πελοποννήσου, όπως αυτή αντανακλάται πλέον στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Οι λιγότερες γεννήσεις, η γήρανση του πληθυσμού και η μετακίνηση νέων οικογενειών προς τα μεγάλα αστικά κέντρα διαμορφώνουν ένα περιβάλλον διαρκούς συρρίκνωσης του μαθητικού πληθυσμού.
Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε αναπροσαρμογές του εκπαιδευτικού δικτύου, με συγχωνεύσεις, καταργήσεις σχολικών μονάδων και αλλαγές στη γεωγραφική κατανομή των δομών, ως αποτέλεσμα μιας μακράς δημογραφικής πορείας που αποτυπώνεται πλέον μετρήσιμα.
Η συζήτηση που ανοίγει υπερβαίνει τα όρια της εκπαίδευσης και αγγίζει συνολικά το μοντέλο ανάπτυξης της Περιφέρειας. Η μείωση των παιδιών μεταφράζεται σε άμεσες επιπτώσεις για τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών, τη λειτουργία των υπηρεσιών και τη δυναμική της τοπικής οικονομίας, δίνοντας στο δημογραφικό ζήτημα πρακτικό και επείγον χαρακτήρα.
