Η εικόνα ενός ουκρανικού ναυτικού drone τύπου «MAGURA» να επιπλέει στα νερά της Λευκάδας δεν είναι ένα απλό περιστατικό ασφαλείας. Είναι μια πυκνή γεωπολιτική εικόνα της νέας εποχής. Μια υπενθύμιση ότι ο πόλεμος του 21ου αιώνα δεν έχει πλέον σαφή σύνορα, ούτε περιορίζεται στα κλασικά πεδία μάχης.
Το μη επανδρωμένο σκάφος που εντοπίστηκε από ψαράδες στο Ιόνιο δεν παραπέμπει σε ερασιτεχνική κατασκευή. Πρόκειται για προηγμένο USV (UnmannedSurfaceVehicle). Μαύρου χρώματος, με κεραίες, αισθητήρες, συστήματα επικοινωνίας και χαμηλό θερμικό και ραντάρ ίχνος. Δηλαδή, μια πλατφόρμα σχεδιασμένη να κινείται αθόρυβα και να παραμένει δύσκολα ανιχνεύσιμη.
Τα θαλάσσια drones αυτού του τύπου αποτελούν πλέον κρίσιμο εργαλείο του σύγχρονου πολέμου. Ελέγχονται είτε εξ αποστάσεως είτε λειτουργούν αυτόνομα μέσω λογισμικού, αισθητήρων και συστημάτων πλοήγησης. Στη Μαύρη Θάλασσα, τα ουκρανικά MAGURA άλλαξαν την ισορροπία ισχύος, πλήττοντας ρωσικά πολεμικά πλοία και μονάδες του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις.
Οι ελληνικές αρχές εξετάζουν όλα τα σενάρια: από πιθανή επιχειρησιακή διαδρομή που ξέφυγε του ελέγχου, έως χρήση από κυκλώματα λαθρεμπορίου και διακίνησης ναρκωτικών. Και τα δύο είναι ανησυχητικά. Διότι τα θαλάσσια drones δεν αποτελούν πλέον μόνο όπλα πολέμου. Μετατρέπονται σε εργαλεία υβριδικών επιχειρήσεων, ασύμμετρων απειλών και παράνομων δικτύων.Το πραγματικό μήνυμα, ωστόσο, είναι βαθύτερο. Ο πόλεμος της νέας εποχής περνά πλέον από τα Δαρδανέλλια, το Αιγαίο και το Ιόνιο. Οι ελληνικές θάλασσες εισέρχονται σε μια νέα ζώνη γεωπολιτικού κινδύνου, όπου η γραμμή ανάμεσα στη στρατιωτική απειλή, την κατασκοπεία, το σαμποτάζ και το οργανωμένο έγκλημα γίνεται όλο και πιο δυσδιάκριτη.
Ουκρανικά drones για την Άμυνα της Ελλάδας;
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική πολιτική απέναντι στην Ουκρανία αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η Αθήνα στήριξε το Κίεβο από την πρώτη στιγμή της ρωσικής εισβολής. Έστειλε οπλικά συστήματα, πυρομαχικά και κρίσιμο αμυντικό υλικό, αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα το κόστος της επιδείνωσης των σχέσεων με τη Μόσχα. Από το δάνειο των 90 δισεκ. ευρώ, που αποφάσισε η Κομισιόν να χορηγήσει στην Ουκρανία, τα 3,2 δισεκ. ευρώ, θα τα καταβάλει η ΕΛΛΑΔΑ, ποσό όχι ευκαταφρόνητο για την ελληνική οικονομία.
Κι όμως, παρά τη στήριξη αυτή, η Ουκρανία φαίνεται να θεωρεί στρατηγικά σημαντικότερη την Τουρκία από την Ελλάδα. Οι διαπραγματεύσεις για πιθανή συνεργασία σε ναυτικά μη επανδρωμένα συστήματα οδηγούνται σε αδιέξοδο, καθώς το Κίεβο φέρεται να ζητά περιορισμούς στη χρήση των drones από ελληνικής πλευράς, ακόμη και αν δεχτεί επίθεση από την Τουρκία, θα απαιτείται η άδεια από το Κίεβο! Με απλά λόγια, η Ελλάδα θα αποκτούσε ένα οπλικό σύστημα χωρίς πλήρη επιχειρησιακή αυτονομία.
Η ελληνική αντίδραση ήταν αναμενόμενη. Καμία κυρίαρχη χώρα δεν μπορεί να αποδεχθεί εξάρτηση στον πυρήνα της αμυντικής της λειτουργίας, ιδιαίτερα όταν απέναντί της βρίσκεται μια αναθεωρητική δύναμη όπως η Τουρκία.
Το πολιτικά αποκαλυπτικό στοιχείο είναι το εξής: η Άγκυρα, παρά το διπλό παιχνίδι μεταξύ ΝΑΤΟ και Μόσχας, εξακολουθεί να θεωρείται από το Κίεβο στρατηγικά πιο χρήσιμη από την Αθήνα. Πρόκειται για μια ακόμη επιβεβαίωση της σκληρής πραγματικότητας των διεθνών σχέσεων. Τα κράτη δεν λειτουργούν με όρους συναισθηματικής αλληλεγγύης. Λειτουργούν με όρους συμφερόντων, ισχύος και γεωπολιτικής χρησιμότητας.
Παρατείνεται η αστάθειας στα Στενά του Ορμούζ
Η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στα Στενά του Ορμούζ αποκαλύπτει τον πραγματικό πυρήνα της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή: τον έλεγχο των ενεργειακών ροών. Παρά τις αμερικανικές επιθέσεις και τις ισραηλινές επιχειρήσεις, το καθεστώς της Τεχεράνης δεν κατέρρευσε, ούτε η στρατιωτική ισχύς του Ιράν εξουδετερώθηκε.
Άρα οι μεγάλοι στρατηγικοί στόχοι , των ΗΠΑ και ΙΣΡΑΗΛ, που έβαλαν, για να δικαιολογήσουν τον Πόλεμοεναντιον του ΙΡΑΝ ή ήταν προσχηματικοί ή απέτυχαν. Και αυτό διότι:
Δεν ανατράπηκε το καθεστώς της Τεχεράνης.
Δεν εξουδετερώθηκε η στρατιωτική ισχύς του Ιράν.
Το Ιράν παραμένει Ισχυρός γεωενεργειακός παίκτης.
Άρα ποιος ήταν ο ανομολόγητος στόχος των ΗΠΑ και του Ισραήλ;
Να έχουν μερίδιο, στον έλεγχο και στη ροή ενέργειας από τα Στενά του Ορμούζ. Και έτσι να επιβάλλουν ελέγχους στην Παγκόσμια ενεργειακή οικονομία.
Αυτό που τελικά επιχειρείται δεν είναι η πλήρης ανατροπή της περιφερειακής ισορροπίας, αλλά η αποκατάσταση ελέγχου στη ναυσιπλοΐα και στις ενεργειακές ροές του Περσικού Κόλπου. Με άλλα λόγια, μια νέα μορφή στρατηγικής εποπτείας πάνω στην παγκόσμια ενεργειακή οικονομία.
Μέσα σε αυτή τη ρευστή πραγματικότητα, η Ευρώπη κινδυνεύει να αποδειχθεί ο μεγάλος χαμένος.
Η εντεινόμενη προσέγγιση Ουάσιγκτον–Μόσχας, μέσω των συχνών επαφών των δυο υπουργών εξωτερικών ΗΠΑ Μ. Ρουμπιο και Ρωσίας Σ. Λαβρόφ, δείχνει ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν έναν ελεγχόμενο συμβιβασμό με τη Ρωσία, ώστε να περιορίσουν το κόστος της ουκρανικής σύγκρουσης και να επικεντρωθούν στον στρατηγικό ανταγωνισμό με την Κίνα.
Αν επιβεβαιωθεί μια σχετική συμφωνία, ΗΠΑ-ΡΩΣΙΑΣ, για Ουκρανία, ΙΡΑΝ, Μέση Ανατολή, Στενά Ορμούζ , Περσικός Κόλπος, θα είναι μια δυσάρεστη εξέλιξη για την Ε.Ε.
Η Ε.Ε. βρίσκεται στρατηγικά εκτεθειμένη: χωρίς ενιαία άμυνα, χωρίς ενεργειακή αυτονομία και με ενεργειακή εξάρτηση, είτε από το ρωσικό φυσικό αέριο είτε από το ακριβό αμερικανικό LNG. Αν η αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα περιοριστεί στην Ευρώπη, τότε η Ε.Ε. θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια σκληρή γεωπολιτική πραγματικότητα: Η πιθανότητα, η Ευρώπη να επωμιστεί σχεδόν μόνη της τη στήριξη της Ουκρανίας , απέναντι στην κλιμακούμενη στρατιωτική δράστη της Ρωσίας, θα έχει βαριές και πολυεπίπεδες συνέπειες για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η διαρκής χρηματοδότηση του Κιέβου, ο επανεξοπλισμός των ευρωπαϊκών στρατών με στόχο την αυτόνομη και αυτάρκη ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια και το υψηλό ενεργειακό κόστος θα επιβαρύνουν ασφυκτικά τις ήδη πιεσμένες οικονομίες της Ε.Ε. Η γερμανική βιομηχανία χάνει ανταγωνιστικότητα λόγω ακριβής ενέργειας, ενώ χώρες με υψηλό δημόσιο χρέος, όπως η Ιταλία και η Γαλλία, δύσκολα θα αντέξουν μια μακρά περίοδο στρατιωτικοποίησης και δημοσιονομικής πίεσης.
Η Λευκάδα, λοιπόν, δεν είναι ένα απομονωμένο επεισόδιο. Είναι ένα προειδοποιητικό σήμα. Ένα κομμάτι της νέας γεωπολιτικής σκακιέρας που εκτείνεται από τη Μαύρη Θάλασσα και τα Στενά του Ορμούζ μέχρι το Ιόνιο και την Ανατολική Μεσόγειο. Και η Ελλάδα καλείται πλέον να αντιληφθεί ότι βρίσκεται πολύ πιο κοντά στο επίκεντρο των εξελίξεων απ’ όσο πίστευε.
