Ο εορτασμός της Υπαπαντής θα αποτελέσει την αφορμή, για να έχουμε μία ακόμη κοινή εμφάνιση των πρώην πρωθυπουργών Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά. Η κοινή αυτή εμφάνιση, ακόμη και αν δεν συνοδευτεί από κάποια σημαντική δήλωση, αλλά περιοριστεί στις διφορούμενες και αφόρητες γενικότητες, που συνήθως τις χαρακτηρίζουν, θα μεταφραστεί αναπόφευκτα ως μήνυμα και ως πίεση κατά του νυν πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Το συγκεκριμένο γεγονός έχει, καταρχάς, έντονη τοπική διάσταση, καθώς αναδεικνύει τον τρόπο, με τον οποίο μία σειρά από τοπικοί παράγοντες δέχονται να χρησιμοποιηθούν ως πιόνια σε ένα παιχνίδι τακτικής της κεντρικής πολιτικής σκακιέρας. Στον βωμό αυτών των σκοπιμοτήτων θυσιάζεται με χαρακτηριστική ευκολία ο θεσμικός ρόλος και η ανεξαρτησία των φορέων, που ο καθένας εκπροσωπεί. Είναι τόσο κραυγαλέα και απροκάλυπτη αυτή η συμμετοχή, που δύσκολα μπορεί κανείς να εντοπίσει αντίστοιχο προηγούμενο στα μεταπολιτευτικά χρόνια.
Σε κεντρικό επίπεδο, η συγκεκριμένη κίνηση των πρώην θα παράξει ορισμένα παραπολιτικά, θα ζεστάνει εκ νέου τα σενάρια περί δημιουργίας κόμματος, αλλά δεν πρόκειται να εξελιχθεί σε πραγματικό πολιτικό γεγονός. Οι πρώην είναι πρώην και, όσο κι αν το επιθυμούν, δύσκολα μπορούν να επανέλθουν δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο. Το γεγονός αυτό, όσο κι αν παραβλέπεται ή αποσιωπάται, είναι φανερό για όλους όσοι διαβάζουν ψύχραιμα τις εξελίξεις. Και αφορά το σύνολο των πρώην πρωθυπουργών. Δεν αρκεί να θέλει κάποιος να επιστρέψει στην κεντρική πολιτική ζωή και να καταστεί πρωταγωνιστής, θα πρέπει και να μπορεί. Όσα στηρίγματα κι αν διαθέτει σε παράγοντες της οικονομίας και του Τύπου, όσο βαρύ οικογενειακό όνομα κι αν κουβαλά, η επιστροφή αυτή αν δεν είναι αδύνατη, είναι εξαιρετικά δύσκολη.
Το μόνο που παραμένει εύκολο είναι, βεβαίως, ο κλεφτοπόλεμος και η συνειδητή πρόκληση φθοράς στον αντίπαλο, προκειμένου να ελεγχθούν οι εξελίξεις σε ένα διαφορετικό επίπεδο. Στον χώρο της Ν.Δ. είναι πλέον φανερό ότι οι πρώην επιθυμούν να ελέγξουν τη διαδοχή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Η εκτίμηση είναι ότι ο νυν πρωθυπουργός, το πιθανότερο, θα ανοίξει ζήτημα διαδοχής πριν ή μετά τις εκλογές και οι πρώην, θεωρώντας ότι δεν εισακούονται όσο θα ήθελαν, επιδιώκουν να εξασφαλίσουν αναβαθμισμένο ρόλο την επόμενη ημέρα, την οποία εκτιμούν ότι θα δουν να ανατέλλει μέσα στους επόμενους μήνες.
Οι σχεδιασμοί, ωστόσο, των πρώην βασίζονται στη λογική ότι τίποτα άλλο δεν κινείται στο πολιτικό σύμπαν και στηρίζονται σε βεβαιότητες που δεν είναι καθόλου δεδομένες, σε μία περίοδο κατά την οποία ο πολιτικός χρόνος δεν έχει καμία σχέση με όσα συνέβαιναν στο παρελθόν. Σε συνθήκες γενικευμένων ανακατατάξεων και έντονης αμφισβήτησης των πάντων, τα πολιτικά τζάκια, οι σκληροί μηχανισμοί και τα αφηγήματα που οικοδομήθηκαν σε βάθος χρόνου ανατρέπονται με ταχύτητα και χωρίς προειδοποίηση.
Όσοι, για παράδειγμα, πίστευαν ότι αποτελούν τους μοναδικούς εκφραστές της δεξιάς ατζέντας στο τρίπτυχο “πατρίς, θρησκεία, οικογένεια” ανακαλύπτουν έκπληκτοι ότι τον ίδιο χώρο επιχειρούν -και πιθανότατα θα καταφέρουν- να εκφράσουν νέοι παίκτες, οι οποίοι εισέρχονται στο προσκήνιο με ιδιαίτερη δυναμική. Η Ν.Δ. απέκτησε ξαφνικά μία ισχυρή κίνηση στα δεξιά της, η οποία συνομιλεί με το σύνολο του αντισυστημικού πολιτικού χυλού, αξιοποιώντας ως βασικά επιχειρήματα εκείνα που επί χρόνια έκοβαν εισιτήρια στην καρδιά της δεξιάς παράταξης.
Ο δεξιός αντισυστημισμός αρθρώνει σήμερα όσα έλεγαν οι παραδοσιακοί δεξιοί, αλλά σε μία νέα εκδοχή, η οποία πλέον κυριαρχεί σε παγκόσμιο επίπεδο. Η εξέλιξη αυτή αφήνει εκτός παιχνιδιού τους παραδοσιακούς παίκτες, οι οποίοι, χωρίς να το αντιλαμβάνονται εγκαίρως, έθρεψαν το ίδιο το σύστημα που σήμερα τους περιθωριοποιεί, δίνοντάς του -όπως λέγεται- το σκοινί, με το οποίο θα τους κρεμάσει!
Το πρόβλημα με κινήσεις, όπως αυτή που ετοιμάζεται ανήμερα της Υπαπαντής στην Καλαμάτα, είναι ότι αντιμετωπίζουν την πολιτική ως παραπολιτικό σχόλιο. Πρόκειται για την κυριαρχία της εγωκεντρικής ματιάς στην ανάγνωση των εξελίξεων και του μέλλοντος της χώρας. Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό και είναι ακριβώς αυτή η αντίληψη που κρατά τη χώρα καθηλωμένη.
Όταν έπρεπε να ληφθούν μέτρα για να αποφευχθεί η χρεοκοπία, ο ένας τα έριχνε στον άλλον και όλοι απέφευγαν τις δύσκολες αποφάσεις. Αντί για συζήτηση θωράκισης των θεσμών, κυριάρχησε η λάσπη, με την αυταπάτη ότι κάποιος θα βγει καθαρός από τη λασπομαχία. Όταν απαιτούνταν εθνικές αποφάσεις με κόστος, κάποιοι κρύβονταν σε δωμάτια ξενοδοχείων, για να μη λάβουν θέση και κάποιοι άλλοι πετούσαν τον εθνικό χαρταετό της ανυποχώρητης ακινησίας. Έτσι φτάσαμε στο σήμερα, όπου οι πολιτικοί της παλιάς φουρνιάς αποτελούν παρελθόν στη συνείδηση της συντριπτικής πλειονότητας των πολιτών και επιχειρούν να αντλήσουν πολιτικό οξυγόνο από φιέστες μιας άλλης εποχής.
Η Παναγιά η Υπαπαντή μαζί τους.
panagopg@gmail.com
